پیلینگ شیمیایی یک روش درمانی است که در آن محلول های اسیدی کنترل شده روی پوست اعمال می شوند. این اسید ها لایه های آسیب دیده و سطحی پوست را برمی دارند و با تحریک سیستم ترمیمی بدن، تولید کلاژن جدید را فعال می کنند. نتیجه این فرآیند، پوستی صاف تر، یکدست تر، و با بافت بهبود یافته است. این روش برای درمان لکه های تیره پس از جوش، اسکار های فرورفته، و حتی پیشگیری از بروز جوش های جدید از طریق پاکسازی عمیق منافذ کاربرد دارد.
در کلینیک ایوا پیلینگ شیمیایی و اسید تراپی برای درمان جای جوش به صورت تخصصی توسط دکتر سارا بهروان انجام می شود. این مقاله با همکاری دکتر بهروان و با استناد به مقالات علمی معتبر تهیه شده است تا دید جامع و روشنی نسبت به این روش درمانی اسکار آکنه داشته باشی و بتوانی تصمیم آگاهانه ای برای پوستت بگیری.
معضل به نام جای جوش فرورفته
جای جوش فرورفته یکی از شایع ترین مشکلات پوستی است که زندگی افراد زیادی را تحت تأثیر قرار می دهد. طبق آمار، حدود 95 درصد افرادی که آکنه را تجربه کرده اند، درجاتی از اسکار و جای جوش را روی پوست خود دارند. از این تعداد، نزدیک به 30 درصد با اسکار های فرورفته و عمیق مواجه هستند که نیاز به درمان های تخصصی دارد.
این مشکل فراتر از یک نگرانی زیبایی است. بسیاری از افراد به دلیل وجود این اسکار ها دچار کاهش اعتماد به نفس می شوند و در تعاملات اجتماعی خود احساس ناراحتی می کنند.
چرا جای جوش فرورفته ایجاد می شود؟
در این باره از دکتر سارا بهروان، متخصص پوست و مو، سوال کردم. دکتر بهروان توضیح داد:
«وقتی جوشی روی پوست شکل می گیرد، یک التهاب در لایه درم ایجاد می شود. درم همان لایه ای است که کلاژن و فیبروبلاست ها در آن قرار دارند و ساختار اصلی پوست را تشکیل می دهند. در جریان این التهاب، آنزیم هایی به نام ماتریکس متالوپروتئینازها فعال می شوند و شروع به تخریب رشته های کلاژن می کنند. وقتی کلاژن از بین می رود، بافت پوست فرو می ریزد و یک فرورفتگی باقی می ماند. نکته مهم این است که بسیاری از بیماران با فشار دادن و ترکاندن جوش، این وضعیت را بدتر می کنند. با این کار محتویات عفونی به لایه های عمیق تر پخش می شود و آسیب بافتی گسترده تری ایجاد می شود که در نهایت به اسکار های ماندگار تبدیل می شود.»
مشاوره و نوبت اسیدتراپیچرا بعضی پوستها بهبود می یابند و بعضی نه؟
- ژنتیک: بعضی افراد فیبروبلاست های فعال تری دارند که سریع تر کلاژن می سازند
- عمق التهاب: التهاب سطحی بهبود می یابد، اما آسیب به درم منجر به اسکار می شود
- سن: پوست جوان تر توانایی بازسازی بالاتری دارد
- سیستم ایمنی: واکنش افراطی ایمنی باعث التهاب گسترده تر و آسیب بیشتر می شود
بیشتر بخوانید: پانچ جای جوش برای درمان اسکار آکنه و هزینه آن
درمان جای جوش با پیلینگ شیمیایی یا اسید تراپی
پیلینگ شیمیایی یک روش درمانی است که در آن محلول های اسیدی روی پوست اعمال می شوند تا لایه های آسیب دیده را از بین ببرند. این اسید ها با تخریب کنترل شده لایه های سطحی پوست، فرآیند بازسازی طبیعی را فعال می کنند. در نتیجه، پوست جدید با کلاژن تازه جایگزین بافت اسکار شده می شود.
این روش از دهه 1950 در درماتولوژی استفاده می شود و امروز با فرمولاسیون های پیشرفته تر، یکی از گزینه های موثر برای درمان جای جوش فرورفته است.
میزان اثربخشی
پیلینگ شیمیایی برای اسکار های سطحی و متوسط بسیار موثر است. طبق مطالعات بالینی:
| نوع پیلینگ | میزان بهبود اسکار | تعداد جلسات مورد نیاز |
|---|---|---|
| سطحی | 20 تا 30 درصد | 6 تا 10 جلسه |
| متوسط | 40 تا 50 درصد | 3 تا 5 جلسه |
| عمیق | 50 تا 70 درصد | 1 تا 2 جلسه |
نکته مهم این است که پیلینگ شیمیایی به تنهایی اسکار های عمیق را به طور کامل از بین نمی برد. برای نتیجه بهتر، ترکیب این روش با میکرونیدلینگ یا لیزر توصیه می شود.
نحوه انجام اسید تراپی برای جای جوش
- پاک سازی پوست: ابتدا پوست با محلول مخصوص تمیز می شود
- اعمال اسید: محلول اسیدی با غلظت مشخص روی پوست زده می شود
- زمان ماندگاری: بسته به نوع اسید، 2 تا 10 دقیقه روی پوست باقی می ماند
- خنثی سازی: اسید با محلول خنثی کننده یا آب شسته می شود
- مراقبت پس از درمان: کرم مرطوب کننده و ضد آفتاب اعمال می شود
بیشتر بخوانید: خداحافظی با جای جوش با لیزر فرکشنال
برای چه نوع جای جوشی موثر است؟
| نوع اسکار | میزان تاثیر پیلینگ | توضیحات |
|---|---|---|
| اسکار سطحی و هموار | بسیار موثر | با 4 تا 6 جلسه نتیجه خوبی می دهد |
| Boxcar کم عمق | موثر | TCA Cross نتیجه بهتری دارد |
| Rolling | نسبتا موثر | نیاز به ترکیب با روش های دیگر دارد |
| Ice Pick عمیق | کم اثر | پیلینگ به تنهایی کافی نیست |
| Boxcar عمیق | کم اثر | لیزر یا ساب سیژن موثرتر است |
انواع اسید و کاربرد آن ها
- اسید گلیکولیک (Glycolic Acid): از خانواده AHA، کوچک ترین مولکول و بالاترین نفوذ، مناسب برای اسکار های سطحی، غلظت درمانی 30 تا 70 درصد
- اسید سالیسیلیک (Salicylic Acid): از خانواده BHA، چربی دوست، مناسب برای پوست چرب و مستعد آکنه، منافذ را تمیز می کند
- اسید تری کلرواستیک (TCA): نفوذ متوسط تا عمیق، مناسب برای اسکار های Ice Pick و Boxcar، تکنیک TCA Cross برای گودی های عمیق موثر است
- اسید جسنر (Jessner’s Solution): ترکیب سالیسیلیک، لاکتیک و رزورسینول، نفوذ یکنواخت، مناسب برای اسکار های پراکنده و نامنظم
دوره نقاهت
| نوع پیلینگ | زمان ریکاوری | علائم طبیعی |
|---|---|---|
| سطحی | 1 تا 3 روز | قرمزی خفیف و پوسته ریزی کم |
| متوسط | 5 تا 7 روز | قرمزی، تورم و پوسته ریزی قابل توجه |
| عمیق | 10 تا 14 روز | پوسته ریزی شدید، قرمزی طولانی مدت |
بیشتر بخوانید: سابسیژن یا لیزر برای اسکار جوش؟ کدام بهتر است؟
هزینه اسید تراپی جای جوش توسط دکتر بهروان
هزینه هر جلسه اسید تراپی بستگی به نوع، عمق و وسعت اسکار دارد و از 3.5 میلیون تومان شروع می شود.
مشاوره رایگان است! می توانید قبل از مراجعه، عکس اسکار آکنه خود را در شبکه های اجتماعی برای ما ارسال کنید تا راهنمایی اولیه را دریافت کنید. برای مشاوره بیشتر تماس بگیرید یا شماره خود را در فرم مشاوره ثبت کنید.
مشاوره و نوبت اسیدتراپیمشاوره رایگان: 02122870830
انواع جای جوش و واکنش آن ها به اسید تراپی
قبل از شروع درمان، باید بدانید چه نوع اسکاری دارید. هر اسکار به درمان متفاوتی پاسخ می دهد.
1. اسکار های آتروفیک (فرورفته)
این اسکار ها زمانی ایجاد می شوند که در فرآیند ترمیم، بافت کافی تولید نشود:
- آیس پیک (Ice Pick): حفره های عمیق و باریک، پاسخ ضعیف به پیلینگ سطحی، نیاز به TCA Cross یا لیزر
- باکس کار (Boxcar): فرورفتگی با لبه های مشخص و کف صاف، پیلینگ متوسط و عمیق لبه ها را نرم می کند
- رولینگ (Rolling): فرورفتگی های موج دار و گسترده، ترکیب پیلینگ با ساب سیژن نتیجه بهتری دارد
2. اسکار های هایپرتروفیک (کلوئید)
برجستگی های صورتی یا قرمز که از تولید بیش از حد کلاژن ایجاد می شوند. پیلینگ شیمیایی برای این نوع مناسب نیست و تزریق کورتون یا لیزر توصیه می شود.
3. لکه های هایپرپیگمنتاسیون
لکه های تیره ای که بعد از التهاب جوش باقی می مانند. این ها اسکار واقعی نیستند و بهترین پاسخ را به پیلینگ شیمیایی می دهند. اسید گلیکولیک و اسید کوجیک برای این لکه ها بسیار موثر هستند.
بیشتر بخوانید: درمان اسکار جای جوش با میکرونیدلینگ + هزینه جلسات + عکس و فیلم
آیا می توانم در خانه پیلینگ صورت انجام بدهم؟
دکتر بهروان: انجام پیلینگ در خانه خطرناک است و می تواند وضعیت اسکار را بدتر کند. این کار را توصیه نمی کنم.
چرا پیلینگ خانگی خطرناک است؟
- سوختگی شیمیایی: بدون تجربه، کنترل زمان و غلظت اسید ممکن نیست
- هایپرپیگمنتاسیون: لکه های تیره دائمی ایجاد می شود
- عفونت: شرایط غیر استریل خطر عفونت را بالا می برد
- اسکار جدید: آسیب بیشتر به بافت و تشکیل اسکار های جدید
- تشخیص اشتباه: انتخاب اسید نامناسب برای نوع پوست و اسکار
پیلینگ های خانگی با غلظت پایین (زیر 10 درصد) فقط برای شادابی پوست مناسب هستند و تاثیری روی اسکار ندارند. درمان اسکار نیاز به غلظت های بالا و نظارت متخصص دارد.
بیشتر بخوانید: در اسکار سالک با لیزر co2 و هزینه آن تهران + عکس قبل بعد
پیلینگ عمیق و تولد پوست جدید
شاید ویدیوهایی دیده باشید که در آن پوست کاملا کنده می شود و پوست قرمز زیرین نمایان است. این پیلینگ فنل یا TCA با غلظت بسیار بالا است که به عمیق ترین لایه های درم نفوذ می کند.
چرا پوست قرمز می شود؟
قرمزی شدید نشان دهنده تخریب کامل اپیدرم و بخشی از درم است. در این حالت پوست از صفر شروع به بازسازی می کند و کلاژن جدید تولید می شود.
نکات مهم درباره این روش:
- دوره نقاهت طولانی: 2 تا 4 هفته قرمزی و پوسته ریزی شدید دارد
- ریسک هایپرپیگمنتاسیون: بدون مراقبت صحیح، لکه های دائمی ایجاد می شود
- خطر عفونت: پوست باز و آسیب پذیر است و نیاز به مراقبت ویژه دارد
- ضد آفتاب اجباری: تا 6 ماه استفاده از SPF 50 الزامی است
- فقط توسط متخصص: این پیلینگ باید در محیط کلینیکی و با نظارت پزشک انجام شود
بیشتر بخوانید: انواع جای جوش و بهترین درمان هر کدام +عکس
عوارض احتمالی پیلینگ جای جوش
- قرمزی و تورم: چند روز تا چند هفته بسته به عمق پیلینگ
- سوزش و حساسیت: طبیعی در روزهای اول
- پوسته ریزی: بخشی از فرآیند ترمیم است
- هایپرپیگمنتاسیون: لکه های تیره به خصوص در پوست های تیره تر
- هایپوپیگمنتاسیون: روشن شدن دائمی بعضی نقاط پوست
- عفونت باکتریایی یا ویروسی: در صورت عدم رعایت بهداشت
- فعال شدن هرپس: در افراد با سابقه تبخال
- سوختگی شیمیایی: در صورت استفاده نادرست از اسید
- اسکار جدید: در موارد نادر و عمق بیش از حد پیلینگ
مراقبت های بعد از پیلینگ جای جوش
- ضد آفتاب SPF 50: استفاده هر 2 تا 3 ساعت الزامی است
- مرطوب کننده ملایم: بدون عطر و الکل، چند بار در روز
- عدم دستکاری پوسته ها: اجازه دهید خودشان بیفتند
- پرهیز از آرایش: حداقل 48 تا 72 ساعت
- دوری از آفتاب مستقیم: تا 2 هفته بعد از پیلینگ
- عدم استفاده از اسید و رتینول: تا 1 هفته
- پرهیز از سونا و استخر: تا 1 هفته به دلیل خطر عفونت
- ورزش سنگین ممنوع: عرق کردن تا 3 روز پوست را تحریک می کند
- شستشوی ملایم: با آب ولرم و پاک کننده بدون کف
- نوشیدن آب کافی: برای هیدراته ماندن پوست از داخل
بیشتر بخوانید: میکرودرم آبریژن برای جای جوش موثر است؟ +هزینه هرجلسه
مزایای پیلینگ شیمیایی برای جای جوش
- کم تهاجمی: نیاز به جراحی یا بیهوشی ندارد
- قیمت مناسب: نسبت به لیزر و میکرونیدلینگ مقرون به صرفه تر است
- تحریک کلاژن سازی: بازسازی طبیعی پوست را فعال می کند
- بهبود بافت پوست: علاوه بر اسکار، منافذ و شادابی پوست را هم بهتر می کند
- درمان هم زمان لکه ها: هایپرپیگمنتاسیون پس از آکنه را از بین می برد
- دوره نقاهت کوتاه: در پیلینگ سطحی و متوسط، بازگشت سریع به زندگی روزمره
- قابل ترکیب با روش های دیگر: همراه با میکرونیدلینگ یا لیزر نتیجه بهتری می دهد
- مناسب برای اسکار های پراکنده: کل صورت را یکجا درمان می کند
- بدون نیاز به بی حسی: فقط احساس سوزش خفیف دارد
منبع علمی:
https://www.healthline.com/health/beauty-skin-care/chemical-peel-acne-scars
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3560163/
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4375771/
