دلایل و درمان سوختگی بعد از لیزر CO2 فرکشنال

لیزر فرکشنال CO2 یکی از موثرترین روش های جوان سازی پوست است که با ایجاد ستون های میکروسکوپی از آسیب حرارتی باعث تحریک تولید کلاژن و بازسازی پوست می شود. اما مثل هر روش درمانی دیگر این لیزر هم عوارضی دارد که سوختگی یکی از مهم ترین آن ها است. در این مقاله قصد داریم دلایل ایجاد سوختگی بعد از لیزر فرکشنال CO2 را بررسی کنیم و روش های درمان آن را به صورت کامل توضیح دهیم تا اگر با این مشکل مواجه شدید بدانید چه اقداماتی باید انجام دهید.

دلایل سوختگی بعد از لیزر CO2

لیزر CO2 یکی از قوی ترین لیزر های پوستی است که با تولید پرتو نور با طول موج 10600 نانومتر کار می کند. این پرتو توسط مولکول های آب موجود در سلول های پوست جذب می شود و باعث تبخیر سریع بافت می شود. وقتی لیزر به پوست می رسد دمای بافت به بیش از 100 درجه سانتی گراد می رسد و سلول ها در کسری از ثانیه تخریب می شوند.

این فرآیند یک آسیب حرارتی عمدی و کنترل شده است که هدف آن از بین بردن لایه های آسیب دیده یا پیر پوست و تحریک فیبروبلاست ها برای تولید کلاژن جدید است. بعد از درمان بدن وارد فاز التهابی می شود و خون رسانی به ناحیه افزایش پیدا می کند. اعصاب سطحی پوست که در این فرآیند تحریک شده اند سیگنال درد و سوزش را به مغز می فرستند.

همچنین لایه دفاعی پوست که نقش محافظ را دارد از بین رفته و پوست در برابر محیط بی دفاع شده است. به همین دلیل احساس گرم شدن پوست و سوزش شبیه به آفتاب سوختگی در 2 تا 7 روز اول بعد از لیزر CO2 یک واکنش طبیعی و مورد انتظار است و نشان دهنده شروع فرآیند ترمیم و بازسازی پوست است.

بخوانید: لیست هزینه لیزر co2 فرکشنال

عوامل ایجاد سوختگی

مربوط به دستگاه و پزشک:

• تنظیم انرژی لیزر بیش از حد بالا
• عبور چند باره از روی یک ناحیه
• توقف طولانی لیزر روی یک نقطه
• کالیبره نبودن یا خرابی دستگاه

مربوط به بیمار:

• پوست تیره یا برنزه
• مصرف دارو های حساس‌ کننده به نور (مثل داکسی‌ سایکلین)
• سابقه اسکار کلوئید یا مشکلات پوستی

مربوط به مراقبت بعد از درمان:

• قرار گرفتن در معرض آفتاب
• عدم استفاده از ضد آفتاب
• استفاده از کرم‌ ها و محصولات غیر مجاز
• کندن پوسته‌ ها
• عفونت ناحیه درمان‌ شده

بخوانید: درمان جای بخیه با پلاسماجت و مقایسه با لیزر co2

موثرترین شیوه درمانی برای سوختگی بعد از لیزر

سوختگی بعد از لیزر CO2 نیاز به مراقبت فوری و اصولی دارد تا از عوارضی مثل عفونت و اسکار جلوگیری شود. اولین و مهم ترین اقدام خنک کردن ناحیه است که باعث کاهش دمای بافت و توقف روند آسیب حرارتی می شود. بعد از خنک کردن باید محیط مرطوب برای ترمیم زخم فراهم کنید چون سلول های اپیتلیال برای مهاجرت و بازسازی به رطوبت نیاز دارند.

استفاده از پمادهای ترمیم کننده یک لایه محافظ روی پوست ایجاد می کند و از تبخیر آب و ورود باکتری ها جلوگیری می کند. در سوختگی های شدیدتر پزشک ممکن است کرم های استروئیدی تجویز کند که التهاب را کاهش می دهند و از تشکیل اسکار هایپرتروفیک پیشگیری می کنند. نکته کلیدی این است که پوست سوخته را نباید با محصولات شیمیایی یا الکل دار تحریک کنید و تمام محصولات باید زیر نظر پزشک متخصص پوست استفاده شوند.

1. خنک کردن فوری ناحیه

کیسه یخ را داخل یک پارچه نرم و تمیز بپیچید و به مدت 15 تا 20 دقیقه روی ناحیه سوخته قرار دهید. این کار را هر 2 تا 3 ساعت در روز اول تکرار کنید. هرگز یخ را مستقیم روی پوست نگذارید چون باعث سرمازدگی می شود.

2. شستشوی ملایم با سرم فیزیولوژی:

سرم فیزیولوژی استریل را روی یک گاز تمیز بریزید و به آرامی روی ناحیه بکشید. این کار را 2 بار در روز انجام دهید. از آب لوله کشی یا آب چاه استفاده نکنید چون حاوی باکتری و مواد معدنی است که می تواند عفونت ایجاد کند.

3. استفاده از کرم مرطوب کننده برپاییه آب:

بعد از هر بار شستشو یک لایه نازک کرم مرطوب کننده روی ناحیه بزنید. کرم مرطوب کننده مانع از دست دادن رطوبت پوست می شود و محیط مناسب برای ترمیم فراهم می کند. این کار را تا زمان بهبود کامل ادامه دهید.

4. پانسمان با گاز استریل:

بعد از زدن وازلین یک گاز استریل روی ناحیه بگذارید و با چسب کاغذی ثابت کنید. پانسمان را 2 بار در روز تعویض کنید. از باندهای چسبنده که به زخم می چسبند استفاده نکنید.

5. کرم های ترمیمی تجویزی:

پزشک ممکن است کرم هایی حاوی سیلور سولفادیازین یا موپیروسین تجویز کند. این کرم ها را طبق دستور پزشک 1 تا 2 بار در روز به صورت لایه نازک روی ناحیه بزنید. این کرم ها خاصیت ضد باکتریایی دارند و از عفونت جلوگیری می کنند.

6. مصرف مسکن خوراکی:

برای کاهش درد و التهاب می توانید استامینوفن 500 میلی گرم هر 6 ساعت مصرف کنید. اگر مشکل کبدی ندارید ایبوپروفن 400 میلی گرم هر 8 ساعت هم موثر است. این داروها را با معده پر مصرف کنید.

7. اجتناب کامل از آفتاب:

تا 4 هفته بعد از سوختگی از قرار گرفتن در آفتاب خودداری کنید. اگر مجبور به خروج هستید ناحیه را با لباس بپوشانید یا ضد آفتاب فیزیکی با SPF 50 استفاده کنید. اشعه UV باعث تشدید التهاب و ایجاد لکه های دائمی می شود.

8. هیدراته نگه داشتن بدن:

روزانه حداقل 8 لیوان آب بنوشید. هیدراتاسیون کافی باعث می شود خون رسانی به پوست بهتر شود و مواد مغذی لازم برای ترمیم به ناحیه آسیب دیده برسد.

بخوانید: خداحافظی با جای جوش با لیزر فرکشنال

پیام دکتر سارا بهروان:  به هیچ عنوان به صورت سرخود از دارو و راهکاری غیر از دستور پزشک را انجام ندهید چرا که ممکن است باعث عوارض و عفونت شود. در صورت بروز سوختگی شدید و علائم عفونت با ما تماس بگیرید یا به پزشک متخصص مراجعه کنید.

روند بهبودی لیزر co2 فرکشنال

روز 1: روز انجام لیزر

• لیزر آسیب های میکروسکوپی کنترل شده به پوست وارد می کند
• این آسیب ها فرآیند ترمیم طبیعی بدن و تولید کلاژن جدید را فعال می کنند
• قبل از شروع کرم بی حسی موضعی روی پوست زده می شود
• بلافاصله بعد از لیزر احساس گرما، قرمزی و تورم (شبیه آفتاب سوختگی) حس خواهید کرد.
• احساس سوزش خفیف و ترشح یا خونریزی نقطه ای طبیعی است
• از کمپرس سرد برای کاهش تورم استفاده کنید
• مرطوب کننده، ترمیم کننده و ضدآفتاب فراموش نشه

نکته: پزشک بعد لیزر فرکشنال کرم مرطوب کننده و ترمیم کننده در کنار ضد افتاب برای شما تجویز خواهد کرد همیشه این کرم ها را جه روز و جه شب به صورت منظم مصرف کنید.

در مواردی پزشک آنتی بیوتیک و قرص ضد تبخال نیز نجوز می کند این ها رو هم طبق دستور پزشک مصرف کنید.

روز 2 تا 3: شروع بهبودی و پوسته ریزی

• بعد از گذشت 48 ساعت می توانید صورت یا ناحیه لیزر شده را بشویید.
• پوست خشک می شود و دلمه می بندد
• زیر این لایه سلول های جدید در حال ساخته شدن هستند
• پوسته ریزی شدید می شود
• پوست را مرطوب نگه دارید (با پماد مرطوب کننده و ترمیم کننده)
• درد و سوزش پوست به تدریج کم می شود
• به هیچ وجه به پوست دست نزنید
• مرطوب کننده، ترمیم کننده و ضدآفتاب فراموش نشه

روز 4 تا 5: لایه برداری طبیعی

• لایه بیرونی پوست شروع به ریختن می کند
• پوست صورتی و تازه زیر آن ظاهر می شود
• کمپرس آب و سرکه رقیق شده لایه برداری را تسریع می کند
• از مالیدن یا کندن پوست خودداری کنید
• کندن پوست باعث جای زخم و اسکار می شود
• هیدراسیون داخلی (نوشیدن آب کافی) را فراموش نکنید
• مرطوب کننده، ترمیم کننده و ضدآفتاب فراموش نشه

بخوانید: درمان کلوئید با لیزر فرکشنال و هزینه آن + فیلم عکس قبل بعد

روز 6 تا 7: ظهور پوست جدید

• پوسته ریزی تمام می شود
• پوست صاف تر و جوان تر نمایان می شود
• پوست جدید صورتی یا کمی قرمز است
• استفاده از ضد آفتاب اجباری است (در صورت عدم استفاده از ضد آفتاب پوست لک می شود)
• از رتینول، اسید گلیکولیک و محصولات فعال استفاده نکنید
• فقط از محصولات ملایم و مرطوب کننده استفاده کنید

هفته 2 تا 3: مراحل پایانی بهبودی

• قرمزی و حساسیت پوست کاهش می یابد
• پوست هنوز کمی صورتی به نظر می رسد
• بازگشت به روتین مراقبت پوست معمولی مجاز است
• ضد آفتاب با SPF 50 یا بالاتر ضروری است
• پوست جدید به اشعه UV بسیار حساس است
• قرار گرفتن در آفتاب باعث لک و هایپرپیگمنتاسیون می شود

هفته 3 تا 4: نتایج نهایی

• صورتی بودن پوست از بین می رود
• پوست جوان تر، صاف تر و شاداب تر می شود
• بافت و تون پوست یکنواخت می شود
• تولید کلاژن جدید تا 6 ماه ادامه دارد
• نتایج نهایی در 3 تا 6 ماه بعد مشخص می شود
• برای جای جوش های عمیق، چند جلسه لیزر لازم است
• ارزیابی مجدد پوست در 6 ماهگی انجام می شود

بخوانید: جوانسازی پوست با آر اف فرکشنال و هزینه آن

نکات کلیدی برای بهبودی سریع تر

• پوست را همیشه مرطوب نگه دارید
• به پوست دست نزنید و آن را نکنید
• آب زیاد بنوشید
• از ضد آفتاب هر 2 ساعت استفاده کنید
• تغذیه سالم و غنی از پروتئین داشته باشید
• از سیگار و الکل پرهیز کنید (روند ترمیم را کند می کنند)
• استرس را کنترل کنید
• خواب کافی داشته باشید (حداقل 7 تا 8 ساعت)

قرمزی پوست بعد لیزر co2 کی رفع می شود؟

قرمزی پوست بعد از لیزر CO2 یک واکنش طبیعی است که به دلیل افزایش جریان خون و التهاب در ناحیه درمان شده ایجاد می شود. شدت و مدت زمان قرمزی به عمق درمان و نوع پوست بستگی دارد. در لیزر های سطحی قرمزی در 7 تا 14 روز اول از بین می رود ولی در لیزر های عمیق تر ممکن است تا 3 ماه ادامه داشته باشد. بعد از هفته اول قرمزی شدید به رنگ صورتی تبدیل می شود و به تدریج کمرنگ تر می شود تا پوست به رنگ طبیعی خود برگردد. استفاده از ضد آفتاب و اجتناب از گرما و ورزش سنگین در هفته های اول باعث می شود قرمزی سریع تر برطرف شود. اگر بعد از 3 ماه قرمزی همچنان وجود داشت یا همراه با تورم و درد بود باید به پزشک مراجعه کنید چون ممکن است نشانه عفونت یا واکنش غیرطبیعی پوست باشد.

بخوانید: درمان قطعی منافذ باز پوست با لیزر co2 فرکشنال +هزینه آن

تیره و لک شدن پوست بعد لیزر co2؟

تیره شدن پوست بعد از لیزر CO2 به دلیل پدیده ای به نام هایپرپیگمانتاسیون پس از التهاب یا PIH رخ می دهد. وقتی لیزر به پوست آسیب وارد می کند سلول های ملانوسیت که مسئول تولید رنگدانه ملانین هستند تحریک می شوند و ملانین بیشتری تولید می کنند. این واکنش یک مکانیسم دفاعی طبیعی بدن است که برای محافظت از پوست آسیب دیده در برابر اشعه UV فعال می شود.

افرادی که پوست تیره تر دارند بیشتر مستعد این عارضه هستند چون ملانوسیت های فعال تری دارند. قرار گرفتن در معرض آفتاب بعد از لیزر مهم ترین عامل تشدید کننده لک است چون اشعه UV مستقیم ملانوسیت ها را تحریک می کند. همچنین کندن پوسته ها قبل از موعد طبیعی باعث می شود پوست زیرین که هنوز بالغ نشده در معرض محیط قرار بگیرد و لک ایجاد شود. این لک ها در 2 تا 4 هفته بعد از لیزر ظاهر می شوند و در بیشتر موارد با درمان مناسب در 3 تا 6 ماه از بین می روند.

بخوانید: درمان قطعی لک و ملاسما با لیزر کیوسوئیچ و هزینه آن

روش های درمان لک بعد لیزر

استفاده از ضد آفتاب با SPF 50:

هر روز صبح یک ضد آفتاب فیزیکی حاوی زینک اکساید یا تیتانیوم دی اکساید با SPF 50 روی ناحیه بزنید. این کار را حتی در روزهای ابری و داخل خانه انجام دهید چون اشعه UVA از شیشه عبور می کند. هر 2 تا 3 ساعت ضد آفتاب را تجدید کنید.

کرم های حاوی هیدروکینون:

پزشک ممکن است کرم هیدروکینون 2 تا 4 درصد تجویز کند. این کرم را شب ها فقط روی نواحی لک دار به صورت نقطه ای بزنید. هیدروکینون آنزیم تیروزیناز را مهار می کند و از تولید ملانین جلوگیری می کند. استفاده از این کرم را بیش از 3 ماه متوالی ادامه ندهید.

سرم ویتامین C:

یک سرم ویتامین C با غلظت 10 تا 20 درصد را هر روز صبح قبل از ضد آفتاب روی پوست بزنید. ویتامین C یک آنتی اکسیدان قوی است که ملانین را روشن می کند و از تشکیل لک های جدید جلوگیری می کند. سرم را در یخچال نگهداری کنید تا خاصیت خود را از دست ندهد.

کرم های حاوی آربوتین یا نیاسینامید:

این ترکیبات جایگزین های ملایم تر هیدروکینون هستند و برای پوست های حساس مناسب هستند. کرم حاوی نیاسینامید یا آربوتین را صبح و شب روی ناحیه بزنید. این مواد انتقال ملانین به سلول های سطحی پوست را مهار می کنند.

استفاده از رتینوئید موضعی:

پزشک ممکن است ترتینوئین تجویز کند. این کرم را شب ها به مقدار کم روی پوست بزنید. رتینوئید ها گردش سلولی پوست را افزایش می دهند و سلول های حاوی ملانین را سریع تر دفع می کنند. استفاده از ضد آفتاب در طول روز با رتینوئید اجباری است.

لیزر کیوسوییچ برای لک های مقاوم:

اگر لک ها بعد از 6 ماه درمان خانگی از بین نرفتند پزشک ممکن است لیزر کیوسوییچ پیشنهاد دهد. این لیزر ملانین را هدف قرار می دهد و بدون آسیب به بافت اطراف لک ها را از بین می برد. معمولا 2 تا 4 جلسه با فاصله 4 هفته نیاز است.

لک PIH یا لک التهابی و درمان آن با لیزر + عکس قبل بعد و قیمت

مصرف خوراکی ترانکسامیک اسید:

در موارد مقاوم پزشک ممکن است قرص ترانکسامیک اسید تجویز کند. این دارو از مسیر التهابی تولید ملانین را مهار می کند. مصرف این دارو برای افرادی که سابقه لخته خون دارند ممنوع است.

نکته: راهکار و دارو های فوق فقط فقط با تجویز پزشک باید تهیه و مصرف شود به هیچ عنوان خود درمانی نکنید.

منبع:

https://www.mi-skin.com/blog/co2-laser-recovery-your-skin-day-by-day/