اگر اخبار دارو های لاغری را دنبال کرده باشید، حتما نام تیرزپاتاید به گوشتان خورده است. ماده ای که در داروی خارجی مونجارو استفاده می شود و حالا یک نمونه ایرانی هم دارد: زایفورا با تولید شرکت آلاشت فارمد. در این مقاله به صورت کلیدی و ساده بررسی می کنیم که زایفورا چیست، چطور کار می کند و چه نکاتی را باید رعایت کرد.
زایفورا چیست؟
زایفورا یک قلم تزریق زیرجلدی آماده مصرف است که ماده موثره آن تیرزپاتاید است. هر قلم 0.5 میلی لیتر محلول دارد و در شش دوز 2.5، 5، 7.5، 10، 12.5 و 15 میلی گرم عرضه می شود. پزشک بر اساس شرایط هر بیمار دوز مناسب را انتخاب می کند.
این دارو در گروه مقلد های اینکرتین و در دسته داروهای ضد دیابت قرار دارد و سه کاربرد اصلی دارد:
- کنترل قند خون در بزرگسالان و کودکان 10 ساله و بزرگ تر مبتلا به دیابت نوع 2
- کنترل وزن در کنار رژیم غذایی و فعالیت بدنی، برای بزرگسالانی با BMI برابر یا بالاتر از 30 (چاقی) یا برابر یا بالاتر از 27 (اضافه وزن) که حداقل یک مشکل مرتبط با وزن مانند فشار خون بالا، دیابت نوع 2 یا اختلال چربی خون دارند
- درمان آپنه انسدادی خواب متوسط تا شدید در بزرگسالان مبتلا به چاقی
زایفورا چطور کار می کند؟
پس از غذا خوردن، روده دو هورمون طبیعی ترشح می کند: GLP-1 و GIP. تیرزپاتاید اثر هر دوی آن ها را شبیه سازی می کند.
- گیرنده GLP-1: تخلیه معده را کند می کند و پیام سیری طولانی را به مغز می فرستد.
- گیرنده GIP: روی سوخت و ساز چربی ها اثر می گذارد و حساسیت سلول ها به انسولین را بالا می برد.
نتیجه این اثر دوگانه، کنترل بهتر اشتها و تعادل قند خون است. به همین دلیل به این دارو آگونیست دوگانه هم می گویند.
نقش زایفورا در دیابت نوع 2
زایفورا قند خون را از سه مسیر پایین می آورد:
- ترشح هوشمند انسولین: فقط وقتی قند خون بالاست پانکراس را به ترشح انسولین تحریک می کند، پس خطر افت قند خون به تنهایی پایین است.
- کاهش گلوکاگون: گلوکاگون هورمونی است که کبد را به آزاد کردن قند وا می دارد. کم شدن آن قند ناشتا را کنترل می کند.
- کند شدن جذب غذا: تخلیه آهسته معده مانع جهش قند بعد از وعده های غذایی می شود.
زایفورا برای لاغری
این دارو از چند راه به کاهش وزن کمک می کند:
- هوس های غذایی، به خصوص میل به شیرینی و تنقلات، کم می شود.
- سیری زودتر از قبل احساس می شود و تا ساعت ها ادامه دارد.
- مرکز اشتها در مغز پیام های سیری را قوی تر پردازش می کند.
کاهش اشتها از روزهای اول حس می شود، اما کاهش وزن واقعی اغلب با رسیدن به دوز 5 میلی گرم، یعنی از ماه دوم، خودش را نشان می دهد. برای بررسی تاثیر دارو، 8 تا 12 هفته بعد از شروع درمان وزن و دور کمر را اندازه بگیرید.
یک نکته مهم: هنگام کاهش وزن، بدن ممکن است عضله هم از دست بدهد. مصرف کافی پروتئین و تمرین های مقاومتی از این اتفاق جلوگیری می کند.
کبد چرب و تخمدان پلی کیستیک
کاهش وزن پایدار و بهتر شدن مقاومت به انسولین به کم شدن چربی کبد و فروکش کردن التهاب آن کمک می کند. در سندرم تخمدان پلی کیستیک هم با پایین آمدن سطح انسولین، چرخه های قاعدگی به نظم نزدیک تر می شوند.
تزریق آمپول زایفورا توسط دکتر بهروان
در کلینیک ایوا، زیر نظر دکتر سارا بهروان، آمپول زایفورا به صورت تخصصی و با در نظر گرفتن شرایط سلامتی شما تزریق می شود. این روند برای کاهش وزن و زیر نظر متخصص تغذیه انجام می شود تا دارو و رژیم غذایی هماهنگ با هم پیش بروند.
تزریق خودسرانه این آمپول درست نیست. زایفورا یک داروی تخصصی است و مصرف بدون بررسی پزشک خطرناک است و عوارض زیادی دارد. دوز شروع، زمان افزایش دوز، بیماری های زمینه ای، داروهای مصرفی و سابقه خانوادگی همگی باید پیش از شروع بررسی شوند. به همین دلیل، تجویز و پیگیری دارو را به پزشک متخصص بسپارید.
مشاوره و نوبت تزریق آمپول لاغری
طریقه تزریق
زایفورا فقط زیرجلدی تزریق می شود و تزریق آن در رگ یا عضله مجاز نیست.
محل های تزریق:
- شکم، با فاصله 5 سانتی متر از ناف
- سطح بیرونی و جلوی ران
- پشت و بیرون بازو (بهتر است شخص دیگری تزریق کند)
محل تزریق را هر هفته عوض کنید تا بافت زیر پوست سفت نشود.
نکات زمان بندی:
- هر هفته در یک روز ثابت تزریق کنید.
- ساعت تزریق به غذا ربطی ندارد و ناشتا بودن لازم نیست.
- اگر می خواهید روز تزریق را عوض کنید، فاصله دو تزریق نباید کمتر از 3 روز باشد.
- برای کم شدن سوزش، دارو را قبل از تزریق از یخچال خارج کنید تا به دمای اتاق برسد و بگذارید الکل روی پوست کامل خشک شود.
- سرسوزن یک بار مصرف است و باید بعد از استفاده داخل ظرف پلاستیکی محکم انداخته شود.
دیگر مقالات ما:
لاغری با آمپول لانیسا، دوز مصرف، عوارض و قیمت
آمپول لاغری تیرزکتو؛ قیمت، نحوه اثر و شرایط تزریق در کلینیک ایوا
عوارض جانبی
عوارض رایج زایفورا بیشتر گوارشی هستند: تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست، درد شکم، نفخ، سوزش سر دل و آروغ. دلیل آن کند شدن عبور غذا از معده است. این عوارض بیشتر در شروع درمان و هنگام افزایش دوز دیده می شوند و در بیشتر بیماران به مرور کم می شوند. سردرد، خستگی و سرگیجه گذرا هم ممکن است در اوایل درمان رخ دهد.
راه های کم کردن عوارض گوارشی:
- وعده های غذایی را کوچک کنید و غذا را کامل بجوید.
- از غذاهای چرب، سرخ شده، تند و پر ادویه دوری کنید.
- آب کافی بنوشید و مصرف الکل و کافئین را کم کنید.
- در یبوست، فعالیت بدنی و مصرف مایعات را بالا ببرید.
- برای التهاب محل تزریق، محل را عوض کنید، در جای زخم یا قرمزی تزریق نکنید و از کمپرس سرد کمک بگیرید.
علائمی که یعنی باید فوری به مرکز درمانی بروید
- پانکراتیت: درد شدید و پیشرونده بالای شکم که به پشت می رسد و با تهوع و استفراغ همراه است.
- مشکلات کیسه صفرا: درد سمت راست بالای شکم، تب و زردی پوست یا سفیدی چشم.
- حساسیت شدید: تنگی نفس، خارش گسترده و ورم صورت، زبان یا گلو.
- توده گردنی: گرفتگی صدا، مشکل در بلع یا برآمدگی در ناحیه گلو.
دیگر نکات در مورد آمپول زایفورا
برنامه افزایش دوز
برای کم کردن ناراحتی گوارشی، درمان همیشه با کمترین دوز شروع می شود:
- هفته 1 تا 4: دوز 2.5 میلی گرم، یک بار در هفته. این دوز برای سازگاری بدن است و دوز درمانی اصلی نیست.
- هفته 5 تا 8: دوز 5 میلی گرم، یک بار در هفته. این اولین دوز درمانی موثر است.
- بعد از آن: در صورت نیاز و با نظر پزشک، هر 4 هفته به اندازه 2.5 میلی گرم افزایش پیدا می کند تا حداکثر 15 میلی گرم در هفته.
رسیدن به بالاترین دوز اجباری نیست. اگر در دوز پایین تر به نتیجه برسید، همان دوز ادامه پیدا می کند. اگر عوارض گوارشی اذیت کننده باشد، پزشک می تواند مدت ماندن روی یک دوز را طولانی تر کند یا دوز را موقتا کم کند. حداکثر دوز در کودکان 10 ساله و بزرگ تر مبتلا به دیابت نوع 2، 10 میلی گرم است.
برای آپنه خواب هم شروع مشابه است و در نهایت دوز به 10 یا 15 میلی گرم در هفته می رسد.
تداخل های دارویی مهم
چون زایفورا تخلیه معده را کند می کند، جذب بعضی داروهای خوراکی تغییر می کند.
- انسولین و داروهای محرک ترشح انسولین (مثل سولفونیل اوره): خطر افت قند خون بالا می رود و پزشک باید دوز آن ها را تنظیم کند. نشانه های افت قند شامل تعریق سرد، لرزش و تپش قلب است.
- قرص ضد بارداری خوراکی: در 4 هفته اول درمان و 4 هفته بعد از هر افزایش دوز، از یک روش کمکی غیرخوراکی مثل کاندوم استفاده کنید.
- وارفارین: جذب آن تغییر می کند و آزمایش های انعقادی باید مرتب انجام شود.
- داروهای فشار خون و ادرارآور: اگر تهوع، اسهال یا استفراغ باعث از دست رفتن آب بدن شود، این داروها می توانند فشار خون را زیاد پایین بیاورند و به کلیه آسیب بزنند. حفظ آب بدن ضروری است.
- متفورمین: تداخل خطرناکی ندارد ولی ممکن است ناراحتی گوارشی ابتدایی را بیشتر کند.
چه کسانی نباید زایفورا مصرف کنند؟
- افراد دارای حساسیت به تیرزپاتاید یا اجزای دارو
- افراد دارای سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان مدولاری تیروئید (MTC)
- مبتلایان به سندرم نئوپلازی متعدد اندوکرین نوع 2 (MEN 2)، یک بیماری ارثی نادر که باعث تومور در چند غده درون ریز می شود
- افراد دارای سابقه پانکراتیت یا مشکلات شدید تخلیه معده مثل گاستروپارزی باید حتما قبل از شروع با پزشک مشورت کنند.
- بیماران مبتلا به رتینوپاتی دیابتی یا ادم ماکولا هم باید پیش از مصرف به پزشک اطلاع دهند.
بارداری و شیردهی: مصرف در بارداری توصیه نمی شود و بانوان باید حداقل 2 ماه قبل از اقدام برای بارداری دارو را قطع کنند. در دوران شیردهی تصمیم با پزشک است. در سالمندان و بیماران با نارسایی پیشرفته کلیه، پیگیری دقیق کم آبی بدن لازم است.
مصرف بیش از حد
زایفورا پادزهر اختصاصی ندارد. تزریق دوز اضافی می تواند تهوع شدید، استفراغ طولانی، اسپاسم و درد شکم، افت قند خون، سرگیجه و کم آبی ایجاد کند. در این حالت سریع به اورژانس مراجعه کنید تا سرم درمانی و درمان حمایتی انجام شود.
دیگر مقالات ما:
همه چیز درباره آمپول لاغری ویگووی + قیمت بروز + تزریق آن
قطع دارو و حفظ وزن
زایفورا اعتیاد آور نیست و قطع آن علائم ترک ایجاد نمی کند. اما اثر مهار اشتها تا چند هفته بعد از آخرین تزریق کم می شود و برگشت اشتها کاملا طبیعی است. قطع دارو را خودسرانه انجام ندهید و با پزشک هماهنگ کنید.
برای حفظ وزن بعد از درمان:
- رژیم کم چرب، پر فیبر و غنی از پروتئین و سبزیجات را ادامه دهید.
- ورزش هوازی و تمرین مقاومتی را منظم انجام دهید.
- وزن خود را مرتب کنترل کنید و با متخصص تغذیه در ارتباط باشید.
- کاهش دوز را مرحله به مرحله و زیر نظر پزشک انجام دهید.
زایفورا در مقایسه با داروهای مشابه
- مونجارو: هر دو ماده موثره تیرزپاتاید دارند. مونجارو برند اصلی خارجی است و زایفورا فرآورده ایرانی با همین ماده است.
- ساکسندا و ویکتوزا: این ها لیراگلوتاید دارند، فقط یک گیرنده هورمونی را فعال می کنند و باید روزانه تزریق شوند. زایفورا دو مسیر هورمونی را فعال می کند و هفته ای یک بار تزریق می شود.
- اوزمپیک: ماده موثره آن سماگلوتاید است و روی یک مسیر هورمونی اثر دارد، در حالی که تیرزپاتاید هر دو مسیر را هدف می گیرد.
اگر دارو را تحمل نکنید، پزشک می تواند قلم های سماگلوتاید یا لیراگلوتاید و یا داروهای خوراکی کاهنده قند را جایگزین کند.
تجربه مصرف کنندگان
- کم شدن میل به ریزه خواری و شیرینی از همان هفته اول حس می شود.
- تغییر سایز لباس زودتر از تغییر عدد ترازو دیده می شود.
- بعد از رسیدن به دوز 5 میلی گرم، کاهش وزن تدریجی ادامه پیدا می کند.
- برای کم کردن تهوع، جرعه جرعه آب خنک یا دمنوش زنجبیل بنوشید و اگر پزشک موافق بود، تزریق را به ساعات پایانی شب منتقل کنید.
- اگر وزن شما مدتی ثابت ماند، نگران نشوید. این اتفاق نتیجه سازگاری بدن است. اصلاح دوز توسط پزشک، تنوع در رژیم غذایی و تمرین های ورزشی جدید آن را می شکند.
اگر یک نوبت تزریق فراموش شد
- اگر کمتر از 4 روز (96 ساعت) از زمان همیشگی گذشته است، به محض یادآوری تزریق کنید.
- اگر بیشتر از 4 روز گذشته است، آن نوبت را رها کنید و دوز بعدی را در روز معمول بزنید.
- هرگز برای جبران، دو دوز را با هم تزریق نکنید.
شرایط نگهداری
- قلم های استفاده نشده در یخچال و در دمای 2 تا 8 درجه سانتی گراد نگهداری می شوند.
- از یخ زدن دارو جلوگیری کنید. قلمی که منجمد شده است مصرف نمی شود.
- زایفورا را می توان تا 21 روز در دمای اتاق و حداکثر 25 درجه سانتی گراد نگه داشت.
- دارو را از نور مستقیم خورشید دور نگه دارید.
- اگر قلم آسیب دیده یا دارو کدر، تغییر رنگ داده یا دارای ذره است، از آن استفاده نکنید.
- تاریخ انقضا را بعد از عبارت EXP روی بسته بررسی کنید و دارو را از دسترس کودکان دور نگه دارید.
جمع بندی
زایفورا یک داروی هفتگی با اثر دوگانه روی هورمون های GLP-1 و GIP است که هم قند خون را کنترل می کند و هم به کاهش وزن کمک می کند. موفقیت درمان به رعایت چند اصل بستگی دارد: شروع با دوز پایین، تزریق منظم در یک روز ثابت، رژیم غذایی مناسب، ورزش و پیگیری با پزشک. این دارو جایگزین سبک زندگی سالم نیست، بلکه کمکی قدرتمند در کنار آن است.
توجه: این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین مشاوره پزشکی نیست. مصرف زایفورا فقط با تجویز و نظارت پزشک انجام شود.
